Japon Selamlasma 2

Japon Selamlaşma Ve Hitap Şekilleri

Japon Selamlaşma ritüelleri bize göre oldukça farklıdır.

Günlük hayatta Japonların asla birbirleriyle el sıkışarak selamlaştıklarını göremezsiniz. İki Japon karşılaştıklarında, duruma ve karşılaşılan kişinin önemine göre verdikleri selam kısa bir baş eğmeden, 90 dereceye kadar eğilip uzun uzun selamlamaya kadar değişir.

Aslında bizim kısa bir baş eğmesi olarak algıladığımız selamlama baş boyun ve vücudun üst tarafıyla yapılan bir hareket bütünüdür. Bir arkadaşla karşılaşıldığında 15 derecelik bir eğilme yeterli olacakken iş yerinden bir üst karşısında 30 dereceye kadar eğilmek, konum olarak saygın birinin karşısında ise 45 dereceye kadar eğilmek gerekli olacaktır. Japonlar selamlama esnasında yüz ifadesinin özellikle samimi olmasına dikkat ederler.

Birinin önünde eğilmek Japonlarda sadece selamlama anlamına gelmez, karşısındakinden özür dileyen ya da onu kutlamak isteyen Japon’da aynı hareketi yapacaktır.

Günlük hayatta Japonlar için ismin ya da soyadın sonuna eklenen ve kişiyi betimleyen ekler de oldukça çeşitlidir.

Japonlar aile üyeleri ve çok yakın arkadaşları dışında kimseye isimleri ile hitap etmezler her zaman soyadları kullanılır. Ancak yetişkinler, kendilerinden yaşça çok küçük gençlerle ve çocuklarla konuşurken onlara isimleriyle hitap edebilirler.

Japonları karşılarındakine gösterdiği saygı ile ilgili günlük hayatta ve iş hayatında dikkat etmeleri gereken bizim anlamakta zorlandığımız oldukça belirgin kurallar vardır.

Birinin diğerine hak etmediği bir şekilde hitap etmesi ya da hak ettiği hitap şekli dışında söze başlaması özellikle ayıplanan durumlardan biridir.

Japonya’da soyadların sonuna gelen -san eki, tanımadığımız kişilerden tanıyıp konum olarak bizden çok yüksek insanlara kadar kadın erkek ayırmadan kullanabileceğimiz en kolay resmiyet ekidir.

Hatta yakın tanıdığınız birine aradaki mesafeyi korumak adına ön isminin sonuna -san ekleyerek de hitap edebilirsiniz.

-san eki aynı zamanda meslek isimlerinin sonuna ya da şirket isimlerinin sonuna da eklenerek kullanılabilir. Bakkal – san, Manav- san ya da marangoz- san gibi meslek tanımlamalarının sonuna eklenerek ismini bilmediğimiz ama dükkânda çalışan kişiye saygıyla hitap etmemizi sağlar.

Şirketlerden bahsederken tüm firmayı kastediyorsak firma isminin sonuna da eklenmesi sıkça  görülen bir kullanımdır. Rotadışı Gezginler – san ya da Mercedes – san gibi.

Sevimli evcil hayvanlarının isimlerinin sonunda bu ekin kullanılması ise resmiyetten ziyade tamamen sevimliliği vurgulamaktır. Köpek – san köpekçik anlamına gelmektedir. Evde yenen tavuğu tavuk-san olarak tanımlamakta ise biraz acıma duygusu vardır.

Genelde yazışma dilinde soyadların sonuna -sama eki getirilir ki bu -san ekinden çok daha kuvvetli bir saygı ifadesidir. Günlük hayatta ancak çok lüks mağazalarda satıcının müşterisiyle, ya da bir sanatçının konserinde onu dinlemeye gelenlere -sama eki kullanarak hitap ettiğini görürüz.

Rütbesi sizden yüksek ama -sama eki kullanacak kadar yukarda olmayan biri için yazışmalarda -dono eki kullanılır. Günlük hayatta pek kullanımı olmayan bu ekin sadece şirket içi yazışmalar ve iş ile ilgili belgelerde kullanıldığı görülür.

Şirkette aynı pozisyonda ama sizden tecrübe olarak biraz daha önde ya da yaş olarak biraz daha büyük birine -senpai eki ile hitap edilir. Okulda sporda iş hayatında aynı işi sizden biraz daha fazla yapmış kişiler için kullanılır. Direk konuşma esnasında başta isim olmadan karşınızdakine senpai olarak da hitap edebilirsiniz.

Belli bir konuda uzmanlaşmış, öğretmen, doktor, avukat, hakim, antrenör gibi kişilerin ise soyadlarının sonuna onları şereflendirmek amaçlı üstat anlamına gelen – sensei eki konur ya da isim olmadan günlük hayatta bu kişilerle konuşurken onlara Sensei diye hitap edilir.

Yazı dilinde bahsi geçen 2 kişiden rütbesi düşük olanın soyadının sonuna -kohai eki gelir. Kısaca birinin astı demektir. Günlük hayatta kullanımı yoktur.

Kişilerin kendinden genç ve çocuklarla konuşmasının da kaideleri vardır. Eğer bir erkek ile konuşuyorsanız isminin sonuna -kun, bir kız ile konuşuyorsanız -chan eki konularak hitap edilir.

Bebeklerde -chan eki iki cinsiyet içinde sevimliliği belirtmek için kullanılır, erkek bebekler için -bo eki de sıklıkla kullanılır.

Haliyle bu kadar farklı hitap şekli olan bir kültürde yabancıların tüm bu detaylara dikkat edebilmesini beklemiyor Japonlar. Tek hassas oldukları konu kendilerine soyadları ile hitap edilmesi.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.